Po zachodzie słońca temperatura w szklarni potrafi spaść szybciej, niż wskazuje termometr przy drzwiach, więc sama nagrzewnica nie zawsze rozwiązuje problem. Ogrzewanie szklarni z poliwęglanu najłatwiej dobrać do celu uprawy i strat ciepła, ale wiele zależy od budowy płyt oraz szczelności konstrukcji.
Najpierw ogranicz straty ciepła, potem dobierz źródło ogrzewania
- Podwójne komory w poliwęglanie ograniczają ucieczkę ciepła w porównaniu z płytą jednokomorową.
- Nagrzewnica z termostatem sprawdza się przy krótkim dogrzewaniu, a ogrzewanie strefy korzeniowej przy produkcji rozsady.
- Czujnik ustaw na wysokości roślin, z dala od słońca, nawiewu i samego grzejnika.
- Spaliny wyprowadź na zewnątrz, jeśli używasz urządzenia na paliwo.
Podwójne ścianki mogą zmniejszyć zapotrzebowanie na moc
Przy tej samej temperaturze zadanej ogrzewanie pracuje ciężej w szklarni z pojedynczą płytą niż w konstrukcji z poliwęglanu komorowego. Tabela Departamentu Przemysłu Pierwotnego i Rozwoju Regionalnego stanu Nowa Południowa Walia podaje współczynnik przenikania ciepła 6,8 W/m²K dla poliwęglanu jednościennego oraz 3,5 W/m²K dla dwuściennego. Im niższa wartość, tym mniej ciepła ucieka przez metr kwadratowy osłony przy tej samej różnicy temperatur.
Żeby zobaczyć skalę, przyjmijmy niewielką szklarnię o powierzchni osłon 30 m² i nocną różnicę temperatur 20°C. Straty przez samą osłonę wyniosą w przybliżeniu 4,1 kW dla płyty jednościennej i 2,1 kW dla dwuściennej. To porównanie przewodzenia przez płyty, nie gotowy dobór urządzenia: nie obejmuje nieszczelności, podłogi, wiatru ani strat przez ramę, więc rzeczywiste zapotrzebowanie może być większe.
Przed zakupem dodatkowego grzejnika sprawdź łączenia płyt, drzwi, wywietrzniki i miejsca przy fundamencie. Uszczelnienie szczelin i nocna kurtyna termoizolacyjna mogą ograniczyć pracę urządzenia, ale kurtyna nie powinna zasłaniać roślin w dzień, gdy potrzebują światła.
Wybór metody zależy od tego, co i jak długo ogrzewasz
Jedna noc z przymrozkiem wymaga innego rozwiązania niż utrzymywanie temperatury przez całą zimę. Przy krótkim dogrzewaniu zwykle najprościej sterować elektryczną nagrzewnicą, a przy regularnej uprawie rozsady rozważyć grzanie podłoża albo instalację wodną. Najpierw określ temperaturę potrzebną roślinom, dopiero potem wybieraj źródło ciepła.
| Metoda | Kiedy pasuje | Ograniczenie |
|---|---|---|
| Nagrzewnica elektryczna z termostatem | Dogrzewanie małej szklarni podczas chłodnych nocy | Przy długiej pracy może zużywać dużo energii; wymaga bezpiecznej instalacji i ochrony przed wilgocią |
| Mata lub przewód grzewczy pod pojemnikami | Rozsada i rośliny w doniczkach, gdy ważne jest ciepło korzeni | Nie ogrzeje równomiernie całej objętości powietrza |
| Ogrzewanie wodne z rurami lub grzejnikiem | Dłuższe, regularne ogrzewanie albo większa konstrukcja | Większy koszt i złożoność montażu; źródło ciepła musi współpracować z instalacją |
| Promiennik podczerwieni | Dogrzewanie roślin lub wybranego stanowiska | Ogrzewa przede wszystkim powierzchnie w zasięgu promieniowania, więc osłonięte partie mogą pozostać chłodne |
Ogrzewanie korzeni bywa oszczędnym sposobem poprawy warunków dla rozsady, ale samo nie zawsze wystarczy przy silnym mrozie. Uważam, że w małej szklarni rozsądny zestaw to ogrzewanie strefy pojemników i niezależna ochrona powietrza przed przymrozkiem, jeśli uprawa nie toleruje chłodu.
Ustaw temperaturę pod uprawę, nie pod własny komfort
Warzywa, rozsada i rośliny ciepłolubne mają różne wymagania, więc nie ma jednej uniwersalnej nastawy na noc. Jeśli potrzebujesz jedynie ochrony przed przymrozkiem, ustawienie temperatury znacznie wyższej niż minimum tolerowane przez daną roślinę może niepotrzebnie wydłużyć pracę grzejnika. Przy uprawie wymagającej stałego ciepła próg musi wynikać z potrzeb konkretnego gatunku i etapu wzrostu.
Prosta reguła wyboru: gdy dogrzewasz sporadycznie niewielką przestrzeń, wybierz urządzenie z termostatem i sprawdź, czy jego moc pokrywa obliczone straty; gdy ogrzewasz regularnie, zacznij od uszczelnienia, izolacji nocnej i porównania kosztu źródła energii; gdy chodzi głównie o rozsadę, rozważ ogrzewanie podłoża, ale zachowaj plan awaryjny na mroźne noce.
Nie ustawiaj termostatu przy drzwiach ani tuż nad grzejnikiem. Taki czujnik szybko osiągnie zadaną temperaturę, choć przy liściach i podłożu nadal może być zimno. To właśnie lokalizacja czujnika często decyduje, czy system pracuje zgodnie z potrzebami roślin.
Czujnik przy roślinach pomaga wykryć zimne strefy
Termometr pokazujący dobrą temperaturę obok grzejnika niewiele mówi o warunkach na końcu szklarni. Czujnik umieść na wysokości uprawy, osłoń przed bezpośrednim słońcem i odsuń od nawiewu, drzwi oraz ścian zewnętrznych. W dłuższej szklarni sprawdź temperaturę w kilku miejscach, bo gorące powietrze może gromadzić się pod dachem, a przy podłożu pozostawać chłodniej.
| Sytuacja | Prawdopodobna przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Termostat wyłącza grzejnik, ale liście przy końcu szklarni są chłodne | Czujnik znajduje się w cieplejszej strefie lub nawiew nie rozprowadza powietrza | Przenieś czujnik do reprezentatywnego miejsca przy uprawie i popraw obieg powietrza |
| Urządzenie często się włącza mimo osłony z poliwęglanu | Nieszczelne drzwi, wywietrznik albo połączenia płyt | Sprawdź uszczelki, zamknięcie okien i styki przy ramie |
| Podłoże pozostaje zimne, choć powietrze jest ogrzane | Ogrzewana jest głównie kubatura szklarni | Dodaj matę lub przewód przeznaczony do ogrzewania strefy korzeniowej i kontroluj temperaturę podłoża |
| Przy urządzeniu na paliwo pojawia się zapach spalin lub rośliny słabną | Produkty spalania trafiają do zamkniętej przestrzeni | Wyłącz urządzenie, przewietrz szklarnię i zastosuj sprzęt z odprowadzeniem spalin na zewnątrz |
Urządzenia spalające paliwo mogą emitować gazy szkodliwe dla roślin, dlatego nie traktuj przenośnego promiennika bez odprowadzenia spalin jako wygodnego ogrzewania całonocnego. Bezpieczeństwo pożarowe i jakość powietrza są szczególnie ważne w małej, szczelnej szklarni.
Przed zimną nocą sprawdź cały układ, nie sam grzejnik
Próba działania w łagodny wieczór pozwala wychwycić problemy, zanim pojawi się przymrozek. Sprawdź reakcję termostatu, temperaturę przy roślinach, swobodny obieg powietrza oraz szczelność drzwi. Przy elektrycznym ogrzewaniu dobierz przedłużacze i zabezpieczenia do warunków wilgotnych zgodnie z instrukcją urządzenia, a grzejnik ustaw z dala od poliwęglanu i materiałów łatwopalnych.
Jeśli celem jest tylko przedłużenie sezonu, często wystarczy podnieść temperaturę wokół rozsady i osłonić wnętrze na noc. Przy uprawie całorocznej potrzebny będzie system dobrany do strat ciepła w najchłodniejszych warunkach. Najpierw ogranicz ucieczkę ciepła, potem inwestuj w moc - wtedy łatwiej uniknąć zarówno niedogrzania roślin, jak i pracy urządzenia bez przerwy.
